Zgłoszono: 2026-07-27
Zaakceptowano: 2026-09-29
Opublikowano: 2026-10-16

Odpowiedź hydrauliczna i wrażliwość modeli turbulencji przy wzroście przepływu w przepuście kołowym: porównanie wyników uzyskanych metodami CFD i HY-8

Thi Noi Doan , Tong Anh Tuan , Quang-Thai Nguyen

Abstrakt

W artykule przedstawiono kompleksową analizę zachowania hydraulicznego przepustu o przekroju kołowym w warunkach zwiększonego przepływu, z wykorzystaniem trójwymiarowego modelowania metodą obliczeniową mechaniki płynów (CFD) porównując uzyskane wyniki z rezultatami standardowej metody HY-8. Przepływy badano przy trzech różnych natężeniach: przepływ docelowy Q₁ = 6,70 m³/s oraz przepływy zwiększone: Q₂ = 10,05 m³/s = 1,5Q₁ i Q₃ = 13,40 m³/s = 2,0Q₁. Następnie sprawdzono wrażliwość modeli turbulencji (SST k–ω, Realizable k–ε spełniającego warunki realizowalności, RNG k–ε) w celu określenia dokładności oszacowania prędkości wypływu przez model. Wyniki wskazują, że prędkość wypływu rośnie proporcjonalnie wraz ze wzrostem natężenia przepływu, osiągając w przypadku największego przepływu wartości 7,42-7,51 m/s, przy czym różnice między wynikami poszczególnych modeli turbulencji nie przekraczają ok. 1,5%. Głębokość wody przed wlotem wzrosła z 1,94 m dla Q₁ do 3,68 m dla Q₃. Wartości głębokości przed wlotem uzyskane metodami CFD oraz HY-8 były bardzo zbliżone we wszystkich trzech przypadkach: odpowiednio 1,94 m i 1,93 m dla Q₁, 2,68 m i 2,67 m dla Q₂ oraz 3,68 m i 3,69 m dla Q₃, co odpowiada względnym różnicom między metodami CFD i HY-8 na poziomie odpowiednio +0,52%, +0,37% i −0,27%. Metodę HY-8 zastosowano zatem jako metodę porównawczą dla celów projektowych, a nie jako niezależne narzędzie do walidacji lokalnych pól przepływu wyznaczonych metodą CFD. Analiza bezwymiarowa, uwzględniająca stosunek HW/D, średnicowy parametr skalowania prędkości V / √gD oraz liczbę Reynoldsa, wskazuje, że zwiększenie przepustowości powoduje przede wszystkim wzrost poziomu wody przed wlotem. Choć przepustowość hydrauliczna pozostaje wystarczająca, podwyższone prędkości wypływu znacząco zwiększają ryzyko rozmycia dna poniżej wylotu. Uzyskane wyniki stanowią cenną pomoc dla oceny bezpieczeństwa hydraulicznego oraz projektowania zabezpieczeń wylotu w warunkach zwiększonego przepływu.

Słowa kluczowe:

analiza porównawcza HY-8, CFD, niezależność od siatki obliczeniowej, przepływ ekstremalny, przepływ sterowany wlotem, przepust kołowy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Doan, T. N., Tuan, T. A., & Nguyen, Q.-T. (2026). Odpowiedź hydrauliczna i wrażliwość modeli turbulencji przy wzroście przepływu w przepuście kołowym: porównanie wyników uzyskanych metodami CFD i HY-8. Roads and Bridges – Drogi I Mosty, 25(3), 225–246. https://doi.org/10.7409/rabdim.026.015

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.