Opublikowane: 2026-06-30

Ocena modeli rozmywania przyczółków mostowych dla różnych wartości współczynnika zwężenia przepływu

Thi Thao Pham , Quang Huy Mai

Abstrakt

W artykule przedstawiono porównawczą analizę parametryczną i ilustracyjną trzech modeli rozmycia przyczółków mostowych: Froehlicha, HIRE oraz NCHRP 24-20, w celu oceny ich odpowiedzi modelowych oraz implikacji projektowych w warunkach zróżnicowanej intensywności zwężenia przepływu. W ramach systematycznej analizy parametrycznej rozpatrzono zmienność względnego wskaźnika rozmycia ysp/ya jako funkcji współczynnika zwężenia L/ya, uwzględniając wpływ medianowej średnicy ziaren rumowiska D50 oraz liczby Froude’a przepływu dopływowego Fr. Wyniki wskazują na istotne różnice w charakterze odpowiedzi analizowanych modeli. Modele empiryczne (Froehlich i HIRE) wykazują monotoniczny wzrost zgodny z prawem potęgowym, niezależnie od właściwości rumowiska. Natomiast model NCHRP 24-20, oparty na podejściu fizycznym, dostarcza odpowiedzi interpretowalnej w kategoriach redystrybucji przepływu oraz warunków ruchliwości rumowiska. Kluczowym wynikiem analizy jest identyfikacja ograniczonej odpowiedzi modelu, w której względny wskaźnik rozmycia dąży do wartości około 3,36 w warunkach rozmycia przy aktywnym transporcie rumowiska (ang. live-bed). Analiza wrażliwości wykazała, że w przypadku grubszych osadów model NCHRP 24-20 prognozuje mniejsze głębokości rozmycia w warunkach przepływu bez transportu rumowiska (ang. clear-water), tj. gdy V < Vc, co wskazuje na istotny wpływ ruchliwości rumowiska na odpowiedź modelu. Ponadto zidentyfikowano strefę przejściową dla współczynnika zwężenia przepływu L/ya ≈ 35–45, w analizowanym zakresie liczb Froude’a, w której wyniki modelu NCHRP 24-20 mogą przekraczać zachowawczą (konserwatywną) obwiednię modelu Froehlicha. Wskazuje to na potencjalne ryzyko niedowymiarowania fundamentów w przypadku intensywnych ingerencji w obszary zalewowe. Uzyskane wyniki stanowią podstawę do wstępnej oceny projektowej (screeningowej) i mogą wspomagać określanie głębokości posadowienia fundamentów oraz projektowanie zabezpieczeń przeciwrozmyciowych w złożonych korytach wielonurtowych. Zastosowanie przedstawionych zależności wymaga więc każdorazowej weryfikacji z uwzględnieniem lokalnych warunków hydraulicznych, sedymentologicznych, geometrycznych i geotechnicznych.

Słowa kluczowe:

geometria przyczółku, rozmywanie przyczółkowe, współczynnik zwężenia, stabilność geotechniczna, amplifikacja hydrauliczna, NCHRP 24-20

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Pham, T. T., & Mai, Q. H. (2026). Ocena modeli rozmywania przyczółków mostowych dla różnych wartości współczynnika zwężenia przepływu. Roads and Bridges – Drogi I Mosty, 25(2), 155–166. https://doi.org/10.7409/rabdim.026.011

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.